Gerard Monté

Fotograaf

Willem II Fabriek - Grafisch atelier - Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2 juli 2017

Willem II Fabriek - Grafisch atelier -  Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2 juli 2017

DSC03940- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03941- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03944- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03946- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03947- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03948- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03949- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03949-DSC03958- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03949-DSC03959- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03949-DSC03960- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03949-DSC03961- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03950- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03952- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03953- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03954- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03955- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03956- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03957- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03962- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03963- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03964- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03965- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03966- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03967- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03970- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03971- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03972- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03973- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03976- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03978- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03979- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03981- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
DSC03982- Willem II fabriek - Grafisch Atelier Philip Wiesman en Jan van Dingenen - 2juli2016 - foto GerardMontE web
01/33 
start stop bwd fwd

- Opening van de expositie in het Grafisch atelier met etsen van Philip Wiesman en Jan van Dingenen. Zij verzorgden de prenten van resp. juli en augustus van de Grafiekkalender 2016.

(Het Grafisch atelier ontving op 19 mei de Van den Udenhout-Chappin Cultuurfondsprijs. Jan de Bie exposeerde toen in het GA, zie de aparte pagina.)
zie evt ook de exposities in juni, mei of april
info www.willemIIfabriek.nl en Grafisch atelier

©2016 Gerard Monté

 Jan van Dingenen (website) hield bij de opening een korte lezing over zijn werk, met name over het gebruik van wit in zijn etsen.
Ik maak al bijna 40 jaar etsen, maar ik werk pas een jaar of 10 bij het Grafisch Atelier hier in Den Bosch. Daarvoor drukte ik mijn prenten in Maastricht, gewoon omdat we toen in Zuid-Limburg woonden. Toen ik hier nog niet zo lang werkte, was er in het Grafisch Atelier een activiteit met de naam “Wit is een oude meester”. [[zie 2008 GM]] Ik had het gevoel dat die titel perfect paste bij mijn etsen: het wit is uiterst belangrijk in veel van mijn prenten.
Ik heb lang gedacht dat die titel “Wit is een oude meester” bedacht was door het iemand van het Grafisch Atelier en ik was daar best een beetje jaloers op. Maar het blijkt zeer goed geleend te zijn, wat ook een kunst is. Een dichter heeft deze regel bedacht: K. Schippers in het gedicht “Wit” en het gaat daarin over het wit in de typografie! Die andere drukkunst, nog dichter bij etsen dan ik dacht!
Schippers’ gedicht gaat vooral over het verschil in de opmaak tussen poëzie en proza. Bij proza vult de tekst de hele rechthoek van de pagina, liefst nog met een rechte achterkant, vol en efficiënt. In een gedicht spelen de woorden en het wit een spel, er is wisselwerking. Een gedicht dat de hele rechthoek van de pagina vult, is geen gedicht.
Ik ben geen dichter en geen schilder, ik teken en ik maak grafiek. Grafiek was de voorloper van de boekdrukkunst. Een houtsnede was de eerste mogelijkheid om afbeeldingen te reproduceren en er kon een tekst bij staan op hetzelfde blok. Na de uitvinding van de boekdrukkunst gingen tekst en afbeelding uit elkaar. Maar toch heel verrassend: de eerste boekillustraties delen hun wit met de tekst: ze staan niet apart in een rechthoekig hok, ze hebben geen omkadering: er is wisselwerking met de tekst. Tegenwoordig zien we dat eigenlijk alleen nog maar ik sommige kinderboeken en min of meer in stripboeken. Het is waarschijnlijk te arbeidsintensief.
Niet lang na de boekdrukkunst ontstonden de etsen en gravures en wel veel later de steendrukken en de zeefdrukken. Computergrafiek moest uiteraard op de computer wachten. Ik maakt etsen en computergrafiek, maar vandaag hangen hier alleen etsen.
In een ets heb je twee soorten wit, net als in de typografie. Op de etsplaat zijn sommige delen zwart of in ieder geval gekleurd en andere delen zijn wit want anders zou de tekening onzichtbaar zijn, net zoals zwart en wit samen een leesbare tekst vormen. Maar daarnaast is er het wit buiten de plaat waar meestal geen aandacht aan wordt besteed. In de 17e eeuw werd rond de gedrukte ets zelfs alle wit weggesneden!
Maar als je de plaat verzaagt, krijgt dat wit plotseling een functie in de voorstelling net zoals het wit in de typografie van een gedicht! In extreme gevallen kun je zelfs de meeste inkt op de plaat weglaten: je krijgt dan een blinddruk waarbij alleen de rand van de plaat de voorstelling bepaald! Dat is dan zo iets als een gedicht in alleen wit. Daar heeft zelfs K. Schippers niet aan gedacht.
Maar wat doet dat wit precies in zo’n ets? Ik vrees dat je dichter moet zijn om dat goed te verwoorden en dat ben ik dus niet. Ik doe een poging met van Schippers geleende woorden.
- Het wit tussen de verzaagde platen is “iets anders dan ‘daar staat niets’. Als dat het geval was zou je de platen tegen elkaar kunnen schuiven en dan zou er niets veranderd zijn. En dat is zeker niet waar.
- “Wit wordt gezien omdat het op papier niet alleen is” is net zo waar voor een ets als voor een gedicht.
- “Vergezeld wit geeft richting aan ogen” klopt zeker ook bij een verzaagde ets.
En dan in mijn eigen woorden: het is het simpelste element, maar zeer effectief in een ets. Waarschijnlijk zelfs effectiever dan in een litho of een zeefdruk omdat het daar gewoon ‘geen kleur’ kan betekenen. In een ets is het keihard dat daar géén etsplaat gezeten heeft en toch eindigt de ets daar niet!
Hier in het Grafisch Atelier exposeer ik nu een aantal van mijn etsen. De meeste die hier nu hangen zijn verzaagd, ze hebben een vrije vorm op het papier. Binnen de rechthoek van de lijst, dat dan weer wel. Maar ook een gedicht staat uiteindelijk op een rechthoekige pagina.
Het dreigt te filosofisch te worden. Terug naar de prenten. Ik maakt al bijna veertig jaar etsen. De combinatie van tekenen en techniek maakt etsen voor mij zo fascinerend. Bovendien kun je bij het etsen effecten worden bereikt die bij andere kunstvormen niet mogelijk zijn. Ik experimenteerde al heel vroeg met verzaagde etsplaten. En het toppunt wat dat betreft is om delen in blinddruk uit te voeren, dus zonder inkt. Alleen de indruk ín het papier vormt dan de voorstelling. Dat een graficus kan gaan figuurzagen was voor mij ook een verrassing. Het mag natuurlijk geen routine, geen maniertje worden. Maar figuurzagen kost zoveel tijd en zoveel ergernis door gebroken zaagjes dat dit niet zo snel zal gebeuren.
Mijn etsen zijn meestal niet echt realistisch, maar wel altijd figuratief: vaak iets uit de natuur zoals planten, dieren en landschappen. Zoals de prenten die nu hier hangen. Toevallig staan er op de etsen in deze selectie geen mensen. Maar mensen of hun invloed zijn meestal toch niet ver weg bij mijn prenten.
Op mijn website www.vandingenen-grafiek.nl staan een aantal etsen en computerprenten en daar vindt u ook meer informatie over deze prenten en de gebruikte technieken.
(c) Jan van Dingenen, 2 juli 2016